Difference between revisions of "Mehaniki hereket"

uj
no edit summary
uj (robot Adding: ckb:جووڵە (فیزیک))
uj
[[Image:Leaving Yongsan Station.jpg|300px|thumb|right|JisimiñJisimiň beýleki jisimlere görä giñişlikdäkigiňişlikdäki ýagdaýynyñýagdaýynyň wagtyñwagtyň geçmegi bilen üýtgemegine mehaniki hereket diýilýär.
]]
 
== DusundirishDüşündiriş ==
Bizi gurşap alan ähli jisimler (ýyldyzlar, planetalar, örän kiçijik bolan atomlar we olary düzýän bölejikler) üznüksiz hereketdedirler. HereketiñHereketiň ýönekeý formasy we hemmelere has ýakynýakyny mehaniki hereketdir. JisimiñJisimiň beýleki jisimlere görä giñişlikdäkigiňişlikdäki ýagdaýynyñýagdaýynyň wagtyñwagtyň geçmegi bilen üýtgemegine mehaniki hereket diýilýär.
 
Mehaniki hereketleri fizikanyñfizikanyň [[mehanika]] diýlip atlandyrylýan bölümi öwrenýär. MehanikanyñMehanikanyň esasy wezipesi hereket edýän jisimiñjisimiň giñişlikdäkigiňişlikdäki ýagdaýyny islendik wagt pursatynda kesgitlemekden ybaratdyr.
* JisimiñJisimiň ähli nokatlarynyñnokatlarynyň birmeñzeşbirmeňzeş hereket edýän wagtyndaky hereketine '''öñe bolanöňe hereket''' diýilýär. Beýle hereketde jisimiñjisimiň islendik nokadynynokadynyň iki nokadyny birleşdirýän göni orny öžöz-öžüneözüne [[parallel]] üýdgedýär.
* Berlen şertlerde ölçeglerini hasaba almazlyk mümkin bolan jisime [[material nokat]] diýilýär.
* JisimiñJisimiň dynçlykda diýip şertli Kabulkabul edilen başga jisimlere görä hereketine '''göräli hereket''' diýilýär.
* Mehanikada hasaplama jisiminden, onuñonuň bilen baglanşykly koordinatalar sistemasyndan we oñaoňa görä dynçlykda bolan, aralygy hem-de wagty ölçemek üçin ulanylýan abzallardan duriandurýan sistema [[hasaplama sistemasy]] diýilýär.
 
[[Nokat]] hereket edende nähilidir bir çyzyk, ýagny yz galdyrýar. OñaOňa [[traektoriýa]] diýilýär.
 
HerketliHereketi, ony döredýän sebäplere seretmezden öwrenýän mehanikanyñmehanikanyň bölünmekbölümine [[kinematika]] diýilýär.
 
== Seret ==
6 466

edits